«Сэрии ыар тыына барыбытын хаарыйбыта…» — Саха сиригэр бастакы инклюзивнэй тифлоспектакль

Бэҕэһээҥҥи күннэрбит, бүгүҥҥү түбүктэрбит олох сүүрүгэр ардыгар симэлийэр, умнуллар үгэстээх. Ол гынан баран, төһө да сыл-хонук аастар, кэм кэрдии уларыйдар, ааспыт үйэ түөрт уонус сылларыгар буолан ааспыт алдьархайдаах, харах уулаах, өлүүлээх-сүтүүлээх Аҕа дойду Улуу сэриитэ хаһан да умнуллубат! Хорсун хоодуот быһыылаах Ийэ дойдуну көмүскээбит ытык саллааттарга биһиги, эйэлээх олох дьоно, муҥура суох махтаныах тустаахпыт!

Алдьархайдаах сэрии уоттара бүтүн судаарыстыбаны, Сахабыт сирин эмиэ, таарыйбыта. Ыал аҕалара, эдэр ыччат, улаханныын-кыралыын, эдэрдиин-кырдьаҕастыын, бука бары Ийэ дойдуну көмүскүүр сыаллаах-соруктаах саа-саадах туппутунан кыргыһыы толоонугар айаннаабыттара. Хомойуох иһин, сорох хорсуннар төрөөбүт алаастарыттан букатыннаахтык тэйбиттэрэ…

Ол курдук, дьоллоох, эйэлээх олох бэлэхтээбит хорсун саллааттарбытыгар махтанан, кинилэри ытыктаан туран, ыам ыйын 9 күнүгэр Улуу Кыайыыга уонна саха народнай поэта Леонид Попов төрөөбүтэ 100 сылыгар анаан, Өрөспүүбүлүкэтээҕи көрбөттөр анал библиотекалара Государственнай эстрада тыйаатырын кытта бииргэ «Это не только их война…» диэн Сахабыт сиригэр маҥнайгы инклюзивнэй тифлоспектакль ситиһиилээхтик буолан ааста. 2019 сыл бүтүн Россия үрдүнэн Театр сылынан биллэриллэн, библиотека иһинэн арыллыбыт «Дууһа тыйаатыра» («Театр души») диэн инклюзивнэй театральнай түмсүү бастакы үлэтэ буолар. Түмсүүбүт «Белый граммофон» диэн музыкальнай-литературнай, инклюзивнай бырайыак чэрчитинэн барар. Ааспыт сылларга көрбөт дьоҥҥо анаан маннык хабааннаах туруоруулар буолан ааспыттара. Аан маҥнайгытын 2015 сыллаахха Саха сирин норуоттарын уонна фольклорун музейын кытта сомоҕолоһон, ыалдьыттар сырдыгы аһарбат ачыкы нөҥүө концерт көрбүттэрэ.   

Бу тифлоспекталь Максимова Наталья Николаевна «Это не только их война…» диэн киноповесть жанрдаах айымньытыгар олоҕуран туруорулунна. Ону таһынан, буойун суруйааччы Леонид Попов хоһоонноро артыыстар толорууларыгар иһиллибитэ. Сыала-соруга, уратыта диэн – сыанаҕа оонньонор кэми, бириэмэни көрөөччүгэ хараҕынан буолбакка, тыас-уус, сыт, илии имин нөҥүө тутан көрүү көмөтүнэн тиэрдии буолар.

Спектакль саҕаланыытыгар түптэ унаарар буруота, минньигэс арыылаах алаадьы уонна саҥа охсуллубут от сыттара хас биирдиибитин төрөөбүт төлөһүйбүт алааспытыгар эргиттэ. Онтон сэрии ыар тыына хам тууйда, амырыын сыта-сымара саба биэрдэ. Көрөөччүлэргэ тыал да, ардах да түһэн ылар, дьон хаамарын, айманарын эккинэн-хааҥҥынан билэ олороҕун.

Саамай киэн туттуубут диэн, Эстрада тыйаатырын артыыстарын кытта тэҥҥэ биир сыанаҕа көрбөттөр анал библиотекаларын эдэр ааҕааччылара, «Дууһа тыйаатыра» түмсүү чилиэннэрэ: Мичил Моисеев, Сахая Данилова, Евгений Марченко, Саина Сивцева, Валерий Корнилов чаҕылхайдык оонньоон көрөөччүлэр биһирэбиллэрин ыллылар, уйулҕаларын долгуттулар. Ыалдьыттар эдэр артыыстары кытта уоттаах сэрии иэдээнин, аһыытын маҥнайгы күннэриттэн өрөгөйдөөх кыайыы күнүгэр диэри тэҥҥэ аастылар. Бу туруорууга өйөбүл буолбут Эстрада тыйаатырын салайааччыта Татьяна Чаранскаяҕа, туруорууга тутаах киһи буолбут режиссерга, Мария Герасимоваҕа, уонна кыттыыны ылбыт бары артыыстарга махталбыт муҥура суох.

Артыыстарга, режиссерга, тыыннаах иэнийиини бэлэхтээбиттэрин иһин, көрөөччүлэр, ыалдьыттар махтанан ытыс тыаһын бэлэхтээтилэр. Сэрии тиэмэтэ билиҥҥи да кэмҥэ элбэҕи этэрин, хас биирдии киһиэхэ чугаһын, сүдү суолталааҕын бу тифлоспектакль дакаастаата. Кэм кэрдии аастын, Аҕа дойду Улуу сэриитэ – өлбөт үйэлээх!

Евгения Потапова

Фото: Мичил ЯКОВЛЕВ / редакция корпоративных медиа СВФУ

Оставить комментарий